wikiak

=**Zer da wiki bat?**=

web horri bilduma bat Berez, web horri hauek editatzeko pronto daude, irekiak, alegia; dena den, posible da hala nahita
 * edonork,
 * edonoiz,
 * edonon errez edita dezakeena
 * 1) web nabigatzaile bat erabilita
 * 2) ez da behar ez programa bat gure ordenagailuan instalatuta edukitzea, ez eta webmaster baten atzetik ibiltzea ere.
 * erabiltzaile kopuru jakin batzuei bakarrik aldatzeko baimenak ematea
 * edo erabat ixtea, inori ere ez ematea aldatzeko baimena.

=in Plain English= || 3:52 || media type="custom" key="248993" || ||
 * =Wikis=
 * [[image:bitarte.jpg width="200" height="12"]]2007/05/29
 * || From: **[|Leelefever]**-ek jarria ||  ||

Azken finean, **interneten dagoen aplikazio bat** besterik ez da:
 * Informazioa/ezaguera sortu, aldatu, ezabatu edota partekatzeko,
 * 1) HTML kodea ezagutu gabe, marken hizkuntza ezagututa eta ikusizko editore informazioa egokituta,
 * 2) Testua idatzi eta formatua ematea
 * Irudiak eta multimedia eduki batzuk gehitzeko,
 * Estekak erabilita, beste edukia lotzeko,
 * Izandako aldaketen goraberak gordetzeko,
 * Argitaratutako informazioari buruzko eztabaidak eskura jartzeko,
 * Informazioa/ezaguera dinamikoki kudeatzeko,
 * RSS-en jarioari esker, jarritako edukia errez partekatzeko.

Horri esker, **ezagueraren bilduma partekatua**
 * etengabe osatzen da,
 * erabiltzaileek beraiek garatutako informazioari esker gero eta aberatsago bihurtzen da,
 * prozesu batean sortuta egonda, eskuragarri dugu
 * 1) web horri honen aldaketak jakitea: zenbat, noiz, zer,
 * 2) edukiaren garapena nondik-nora joan den zehaztea.

sus múltiples usos || ===Wikis en la escuela=== || ===7 Wikis para 7 Clases=== ||
 * ===Wikis en educación:===
 * ===Wikis en educación:===
 * media type="custom" key="247681" || media type="custom" key="247721" || media type="custom" key="247763" ||  ||
 * **Jose Cuerva** -k igoa. //**Gazteleraz**//. || **[|Francisco Daniel]**//-k jarria. **Gazteleraz.**// || //**Educablog**-k ere jarria. **Gazteleraz.**// ||  ||


 * Wikiak eta oinarrizko trebetasunak:**


 * Informazioaren kudeaketa eta trebetasun digitala:
 * 1) informazioa bilatu, aurkitu, aztertu, kudeatu, bereganatu, laburtu, azaldu eta partekatzeko trebetasunak
 * 2) informazioa bera ezagueraz bilakatzeko ahalmena,
 * 3) euskarri desberdinetan gordetzeko aukeraa,
 * Partaidetzaz eta elkarlanaz sortutako lan gunea gauzatzeko gaitasuna,
 * Norabide bakarrekoa eta mailakatua ez den ikaste prozesu bat posible izateko trebetasuna,
 * Ikaste prozesu bateko eragile guztien artean ezaguera garatzeko gaitasuna,
 * Irakasle-ikasleen rolen egokitzapena bilatu beharra:
 * 1) Irakasleek beraiek bere rol berriei tamaina hartzeko aukera
 * informazioaren aisatzaileak eta aholkulariak,
 * ikaskuntzaren aisatzaileak,
 * Bitartekoen diseinatzaileak,
 * Moderatzaileak eta tutore birtualak,
 * Etengabeko ebaluatzaile eta aholkulariak,
 * Orientaztaileak
 * 1) Ikasleek beraiek bere rol berrietara moldatzeko posibilitatea
 * irakasle-ikaslea, bere ingurukoen partaidetzari eta elkarlanari esker ikasten duena,
 * kolaboratzaile-ikaslea, ezaguera berez ez da existitzen, gauzatu egin behar da beste ikaskide eta irakaslearen laguntzaz,
 * laguntzaile-ikaslea, taldelanean oinarretzen dena.

|| ||
 * [[image:bitarte.jpg width="70" height="12"]] || [[image:bitarte.jpg width="400" height="12" align="left"]]
 * || **[|Francisco Daniel]**//-k jarria.// ||  ||


 * Wikien erabilerak:**


 * Eduwikiak, ikaste prozesu baten bitartekoak:
 * 1) ikaskuntzaren gune birtualak,
 * 2) ikaskuntza baterako baliabidea: adibidez, Wikipedian parte hartzeko aukera, artikulu zientifikoak nola idazten diren lantzeko aitzakian,
 * 3) Interneten norberaren nortasuna eraiki eta besteekiko harremanak sustatzeko daitekeen baliabidea,
 * 4) Portafolioa, taldearen zein ikasle bakoitzaren apunteen pilaketa,
 * 5) Taldelanean osatutako ikaskuntza prozesu baten euskarria,
 * 6) Bandalismoaren kontra [|Kaxero@Mundua] blogean aldarrikatzen den arrastoa jarraituz, baloreen aldarrikapena: adibidez, auzolanaren balioa zenbateko den geureganatzeko.
 * Ikastetxeen baliabidea:
 * 1) Aldizkari digitala
 * 2) Eskolaz kanpoko ekintzak
 * 3) Esperientzien argitalpenak
 * 4) Bitarteko bildumak
 * Web orri pertsonalak sortzeko plataforma:
 * 1) Irakasleen ezaguera edota baliabideen datu basea
 * 2) Irakasleek ikasleei eskura jarritako bitarteko bilduma

|| ||
 * [[image:bitarte.jpg width="70" height="12"]] || [[image:bitarte.jpg width="400" height="12" align="left"]]
 * || **[|Francisco Daniel]**//-k jarria.// ||  ||

Hona hemen euskaltegi mundutik **[|Karrajuak]** proposatzen diguna:


 * [[image:bitarte.jpg width="30" height="235"]] || [[image:bitarte.jpg width="62" height="204" align="left"]]"Ideia batzuk motorra berotzen hasteko:
 * [|Wikipediaren] edo [|wikien] inguruko atazak edo ikasmaterialak sortu, girotu, trebatu eta informatu.
 * Zirriborroak egiteko wikiak sortu debaldeko wiki-zerbitzuren batean (wikispaces, [|webpaint]), ohitura hartu, idazten dena atontzeko, eta publikatu aurretik feedback-a jasotzeko.
 * Norberari interesatzen zaion informazioa bilatu, eta hutsuneak apuntatu. "Zer falta da?" "Idatziko dugu?".
 * [|(Euskal) Wikipediaren] inguruko hitzaldiak edo aurkezpenak egin euskaltegian. Egingo nuke batek baino gehiagok gustura emango lukeela,
 * Norberaren euskaltegiaren sarrera egin.
 * [|Euskaltegi] sarrera osatu. (Bai, hobe genuke inor endredatu baino lehen guk geuk egitea, bai).
 * ...Gehiago?" || [[image:bitarte.jpg width="49" height="235"]] ||

Sintesia moduan, **Wikiak irakaskuntzan** konzeptu-mapa:



[|Wikiak irakaskuntzan], EuskalJakintza Ikastolako Maite Goñik egina. [|Wiki], c-maps hau Sergio Mestrerena da.


 * Wikiak sortzeko eskura dugun plataforma bat**
 * ===Abrir una cuenta===

en Wikispaces
||
 * [[image:bitarte.jpg width="200" height="12"]] || [[image:bitarte.jpg width="400" height="12"]]media type="custom" key="249017" width="100" height="100" || [[image:bitarte.jpg width="200" height="12"]] ||
 * || **Carmen Vera Pérez**//-ek jarria.**Gazteleraz**// ||  ||

Wikien **ahuleziak** honako hauek izaten dira: bandalismoa, arinkeria, norberaren publizitatea, objektibotasunik eza,... Wikien **abantailak**: erabilgarritasuna, auzolanaren euskarria, egokitzapena,... Irakaskuntzarako erabilerak. Zer egin daiteke wiki baten bitartez? 18. diapositibatik aurrera, Wikispaces plataforman lan egiteko **tutorial zehatza** azaltzan da.
 * WIKI**: linean duzun web orriak sortzeko erraminta bat da. Sortzen diren guneak bat-patekoak, auzolanean, jakintza eta elkar lana partekatu nahian eginak izaten dira. Wiki bat zer da? Wiki bat ala blog bat?

Wikispaces Kodeak,
Baduzu eskura web orri bat, esperimentu askokoa; kontsultatzen baduzu Wikispaces plataforman ///**Text editor**/// erabilita edizioa errezagoa izango zaizu.

[|Euskarazko] bertsioan, une honetan (2011-05-22), **[|1000.000]** //**artikulurekin**// //**gabiltza**// //**lanean.**// Bertan parte hartu nahi baduzu, [|artikulu berriak] sortu eta daudenak [|osatuz], [|proba orrian] saioak egiten eta gure [|txokoa] bisitatuz has zaitezke:
 * * ==Adibideak== ||
 * || [[image:bitarte.jpg width="15" height="26"]] ||  ||
 * [[image:arigara:wikipedia.jpg width="126" height="121" link="http://es.wikipedia.org/wiki/Portada"]] ||  || //**[|Wikipedia]**// entziklopedia askea duzu, guztion artean sortu eta hobetutako edukiak batuz informazioa eta jakintza ugari modu librean zabaldu eta erabiltzeko aukera eskaintzen du. [|Euskarazko Wikipediaren Bloga.]


 * Gure sarrera Wikipedian: //[Wiki////]//** [[image:bitarte.jpg width="26" height="16"]]**Gure erabiltzaile: //[Geugara////]//**



|| Web2.0-an, proiektu honek sinesgarritasuna eta kalitatea uztartu nahi du; horretarako, zenbait adituk bideratzen dute proiektuaren garapena. Ez da posible ezizenarekin aritzea edizio lanetan. ||  ||
 * [[image:arigara:citizens.jpg width="179" height="44" link="http://en.citizendium.org/wiki/Main_Page"]] ||  || Entziklopedia baten proiektua eta gehiago izan nahi du.
 * [[image:arigara:citizens.jpg width="179" height="44" link="http://en.citizendium.org/wiki/Main_Page"]] ||  || Entziklopedia baten proiektua eta gehiago izan nahi du.


 * ===Wikipedia ez da ...=== || ===Wiki ekarpenak=== ||
 * media type="custom" key="289457" || media type="custom" key="289461" ||
 * **[|Josieror]**-ek igoa. || **[|Josieror]**-ek igoa. ||

Wetpain eta Wikispaces-en arteko erkaketa baten emaitzak ikusi nahi badituzu, jo ezazu esteka honetara: [|WetPaint-Wikispaces]
 * * ==Herramientas== ||
 * [[image:wikimatrix.png width="169" height="52" link="http://www.wikimatrix.org/compare/Wetpaint+Wikispaces"]] || [[image:bitarte.jpg width="15" height="26"]] || Zenbat wiki plataforma dauden edo zeintzuk diren bere ezaugarriak jakin nahi izanez gero, esteka honetara jo beharko duzu.

Konparaketak egin nahi badituzu hara hemen beste lotura interesgarri bat: = = [|Comparison of wiki software] ||
 * || [[image:arigara:wetpaint_logo.png link="http://www.wetpaint.com/"]] ||  || Hona hemen wikiak sortzeko beste baliabide bat. ||
 * [[image:arigara:tiddly.jpg width="155" height="48" link="http://www.tiddlywiki.com/"]] ||  || [|Oinarrizko tutoriala]era aurreratuago batean plataforma wikiak zertan diren jakinminez bazaude jo ezazu helbide honetara. Gazteleraz. ||
 * [[image:arigara:wikiHow.gif width="149" height="42" link="http://es.wikihow.com/Portada"]][[image:bitarte.jpg width="27" height="7" align="left"]] ||  || "Nola egiten den" manuala osatzeko helburua, proiektu publiko bat. Gazteleraz ||
 * || [[image:arigara:wikilearning.gif width="175" height="21" link="http://www.wikilearning.com/"]][[image:bitarte.jpg width="27" height="13" align="left"]] ||  || Ikasteko asmotan eratu den wiki askeen komunitate bat. Gazteleraz ||
 * [[image:arigara:jotspot-google.jpg width="178" height="38" link="http://www.jot.com/"]][[image:bitarte.jpg width="27" height="7" align="left"]] ||  || Google-k erosi berria duen wiki plataforma bat. Gazteleraz ||
 * [[image:arigara:flexi.jpg width="112" height="80" link="http://flexwiki.com/"]] ||  ||   ||
 * [[image:arigara:flexi.jpg width="112" height="80" link="http://flexwiki.com/"]] ||  ||   ||
 * [[image:arigara:flexi.jpg width="112" height="80" link="http://flexwiki.com/"]] ||  ||   ||



media type="custom" key="247819" || ||
 * || =TiddlyWiki, irakaslearen agenda digitala= ||  ||
 * [[image:bitarte.jpg width="200" height="12"]] || [[image:bitarte.jpg width="400" height="12" align="left"]]
 * [|Eduvlogs] || **[|Gorka J. Palazio]**, Euskal Herriko Unibertsitatea, || [|Ikasvlogak] ||


 * TiddlyWiki:**
 * zer den eta zertarako
 * nola instalatu
 * aplikazioaren parteak
 * nola editatu TiddlyWiki-n
 * web zerbitzu bezala
 * adibideak hezkuntzan

- blog-wiki pertsonala, asinkronoa, ez-lineala eta berrerabilgarria - blog-wiki ajaxtarra, arina eta erabilterraza - oso erreminta ona da - TiddlyWiki baino hoberik ez duzu aurkituko: - aplikazio librea da; elkarlanaren bidez garatua izateko eginda dago: konpatibilitatea bilatzen du, beste aplikazio pribatibo batzuk ez bezala. - sistema eragile guztietan dabil, baita sistema eragileen zapore guztietan ere. - datuak kronologikoki ordenaturik gordetzen ditu, blogetan egiten den bezalaxe eta, gainera, blogetan baino bilaketa azkarragoa eskaintzen du: HTML fitxategi bakarrean gordetzen da dena. - Disko gogorrean sartzen diren datu guztiak nabigatzailearen bidez ikusgai izango ditugun datuak HTML fitxategi sinple baten bidez. - aplikazioa baliatuz, metainformazio eta lotura asko HTML fitxategi soilean: disko gogorra + web nabigatzailea = dena eskuragarri - aplikazioa instalatzeko bi gauza eduki behar dituzu kontuan:
 * web-garatzailearentzat,
 * baita oroimen txarreko irakasle eta ordenatua ez den ikaslearentzat ere
 * agendak,
 * telefonoak,
 * apunteak... kudeatu nahi badituzue
 * Beti ere TiddlyWiki bat hutsik eduki behar duzu, txantilioia bailitzan.
 * TW fitxategiei izen desberdinak eman proiektuak egiten hasteko

TW-k badu gauza ona: TiddlyWikiak instalatzeko ez dugu ezer egin behar, hau da, ez dugu ezer instalatu behar **HTML fitxategia bera da aplikazioa**.


 * ==Estekak==

Gehiago sakondu nahi izanez gero jo ezazu, gaztelerazko helbide hauetara:

[|Wikis]
{$pagerevisions} aldiz eraldatutako orria. Azken iruzkina: {$revisiondate} GMT user:{$revisioneditor}-k egina